FATİHA SURESİ

Bismillahirrahmanirrahim

Rahman ve Rahim olan Allah isminin manasıyla (başlarım)…

Elhamdu lillahi rabbil alemin,

..hamd, alemlerin rabbı olan,

Errahman-irrahim,

..rahman ve rahim olan Allah’a aittir.

Maliki yevmid diyn,

..Din gününün malikidir..

İyyake na’budü ve iyyake nestaıyn.

..yalnız sana kulluk eder ve yalnız senden yardım isteriz..

İhdinas sıratal mustakıym,

..hidayet et bize, doğru yola..

Sıratelleziyne en’amte aleyhim gayril magdubi aleyhim veladdalliyn.

..O doğru yola ki, en’amda bulunduklarına nasib ettin o yolu; gazabına ulaşanların ve dalalette kalanların değil.

Yorum :

Namazda Fatiha olmadan kılınmaması gerektiği konusunda belli imamların görüşleri mevcuttur.

Onlar bu kanıya Hz. Muhammed’in şu hadisini örnek alarak varmışlardır.

“ Kur’an ın anasını okumadan namaz kılan kimsenin namazı eksiktir.”

Yine başka bir hadisinde Resulullah Efendimiz (A.S),

“Fatihayı okumayan kişinin namazı kabul olunmaz.”

Buyururken ;

Bir başka hadisinde “ Farz veya başka bir namazda her reketta Fatiha ve bir sure okumayan kişinin namazı yoktur” demektedir.

İslam bilginlerinin bir kısmında, imama icabet edildiği takdirde Fatihanın okunması vaciptir şeklinde bir görüş bulunurken , bazılarında ise imama uyan kimseye, ne Fatiha ne de başka bir ayet okumak vacip değildir, görüşü mevcuttur.

Bize göre ise; imama tabi olunması halinde, hadisler dikkate alındığında, Sübhanekeden sonra Fatiha ve diğer ayetlerin okunması gerekmez.

Übeyy İbn Kab’a Hz. Resulullah sordu : “Namaza başladığın zaman ne okuyorsun? ”

Ben de ;

“ Elhamdülillahi Rabbülalemini sonuna kadar okudum.”

Resulullah ;

“İşte o bu suredir, O iki kere takrarlanan yedi ve bana verilen yüce kur’an’ın kendisidir”demiştir.

Fatiha fetih kelimesinden geliyor. Gerçeğin fethi…

Fetih ise bir anahtarla açılır. Bu anahtar Fatiha suresinin anlamının idrak edilmesidir. Bilahare yaşantıya dönüşür.

Ku’ran’ın sırrı Fatihada, Fatihanın sırrı ise başındaki Besmelede, Besmelenin sırrının ise başındaki B nin altındaki noktada olduğunu vurgulayan Hz. Ali noktanın sırrına vakıf olan bir mahallin her an namazda olduğunu dile getirmektedir.

Fatihanın sırrının “İyyake na’büdü ve iyyake nestayin” ayetinde olduğu şeklinde görüş belirten Ahmed Hulusi’nin açıklamaları konuya daha da netlik kazandırmaktadır. Aslında “İyyake na’büdü” ayeti ile nokta bir anlamda aynı manayı içermektedir. Tafsil bakımından “iyyake na’büdü” noktaya nisbetle kapsamlıdır.

Kur’an’ın 114 suresinden 113 ünün giriş cümlesi olarak yer alırken sadece tövbe suresinde Besmele bulunmaz.

Ayrıca, Besmele Neml suresinin 30. Ayetinin bir bölümünü teşkil eder.

Fatiha suresine “Bismillahirrahmanirrahiymi Elhamdulillahi Rabbulalemiyn” diye de başlanır.

Sırların B de gizli olduğu dikkate alındığında Besmele ile bir işe başlayan insan “O” olarak fiil oluşturur.

Ondan sonra gelen Rahman ve Rahim isminin manası olarak da vasıflara iniş yapılır.

Tanrı anlayışını redddeden görüşe göre ;

O’nun dışında herhangi bir varlık olmadığı idrak edilip bilindiğinde, Surenin farklı şekilde algılanacağı muhakkaktır.

En önemli kavramlarından biri olan “hamd” kelimesi Fatiha’nın 1. Ayetinde , Kur’an da ise 50 den fazla ayette geçmektedir…

Bu açıklamalara istinaden “Hamd” kavramını basit dar bir skalada Allah’ı övmek gibi bir ifadeye sıkıştırmak realiteye uzak kalmaktır. Her ne kadar hamd bir anlamda şükretmek manasına alınırsa da, anlatılmak istenen bu değildir.

Sure başında geçen bu ayette kullanılan Hamd kelimesi, kişisellikle alakası olmayan düzeyde, evrensellik ve değerleri üzerinde ele alınmalıdır.

Hamd Allaha izafe edildiğinde “bilmek” anlamına gelir. Dolayısı ile Ayetin yorumu şöyle olmaktadır.

“Muhakkak ki Alemlerin Rabbi olan Allah kendisini bilir”.